Yükleniyor...
საერთო შეხედულება

ართვინის ტერიტორიაზე მოსახლე პირველი ტომები იყვნენ ხურიტები.  ჩ.წ.ა. 2ათასწლეულის დასაწყისიდან დასაწყისიდან ხურიტებმა ართვინის და მისი შემოგარენის ტერიტორიაზე სახელმწიფო ჩამოაყალიბეს.
ხეთების მეფემ მერშით მეორემ ჩ.წ.ა. 1369 წლიდან ოცი წლას განმავლობაში ილაშქრა ართვინის ტერიტორიაზე და ხელთ იპყრო. ხურიტების გვარიდან აღმოცენებული არარტურის ტომის დედაქალაქი ვანი იყო. მესაქონლეობას და ვაჭრობას ეწეოდნენ. აღმოსავლეთ ანატოლიაში სახელმწიფო სექმნეს, სამხრეთ საზღვრები ართვინამდე გააფართოვეს, მაგრამ აღმოსავლეთიდან სკვითების შმოსევებს ვერ გაუძლეს და სახელმწიფო დაიშალა. ართვინის ტერიტორია ამჯერად კავკასიის ცენტრალური სკვითების საახელმწიფოს საზღვრებში მოექცა.
    ძველი ბერძენი ისტორიკოსის ჰერედოთის გადმოცემით სკვითების სახელმწიფო იმ დროისათვის  განვითარების უმაღლეს საფეხურზე იყო. პირველი ტვინის ოპერაცია სკვითებმა განახორციელეს. სკითების შემდეგ ართვინის ტერიტორიაზე დასახლდნენ არშაკუნიანის ტომები. შამანიზმის მიმდევარი ეს ტომები 350წ  ბიზანტიის იმპერიის გავლენის ქვეშ მოექცნენ და ქრისტიანული სარწმუნოება მიიღეს.
       575 წელს ირანის მეფემ დარივს პირველმა ბიზანტიაზე გაილაშქრა განდევნილი ხაზარები ჭოროხის ტერიტორიას შეეხიზნენ.
     ოსმან იბნ აფანის მეფობის დროიდან ოსმალმა მეომრებმა ბიზანტიის დამარცხებით შავშთის, არტანუჯის, ართვინის ტერიტორია ხელთ იპყრეს.
ომაიანების შემოსევების დროს ხაზარები და ართვინის მოსახლეობა გაერთიანდა და ოსმალების წინააღმდეგ გამოვიდა.
786 წელს აბასიანთა დინასტიის ხალიფამ ჰარუნ რეშითმა ჭოროხის ტერიტორია დაიპყრო და ბაღდათის მბრძანებლობის ქვეშ მოაქცია.
853-1023 წწ ართვინი ბაგრატიონთა და აბასის დინასტიის მბრძანებლობის ქვეშ ორად გაიყო. დაიშალა და ისევ ბიზანტიის გავლენის ქვეშ მოექცა.
ამ დროისათვის ირანში ჩმოყალიბებულმა სელჩუკიანთა დინასტიის სარდალმა თურგუთმა ანატოლიის ტერიტორიის შესასწავლად თავისი ძმა ჩაღრი გაგზავნა. 1040 წელს სელჩუკებმა ღზნევიდების სახელმწიფო დაამარცხეს და საკუთარი სახელმწიფო ჩამოაყალიბეს.1048 წ ართვინის ტერიტორიამდე მოვიდნენ.
   1064 წელს ალპ არსლანმა საქართველოზე გაილაშქრა ხელში ჩაიგდო ჭოროხის ტერიტორიაც.  ალპ არსლანოს გარდაცვალების შმდეგ ბიზანტიის დახმარებით ქართველმა მეფე გიორგიმ ართვინის ტერიტორია დაიბრუნა, მაგრამ 1081 წ. მალიქ შაჰმა ჭოროხის არზრუმის ბაიბურთისა და კარსის ტერიტორიაზე ახალი სამთავროები შექმნა.
თურქი მოსახლეები მომრავლდნენ ართვინის ტერიტორიაზე. დიდი სელჩუკების სახელმწიფოს დაშლის შმდეგ ართვინი აზერბაიჯანის გავლენის ქვეშ მოექცა.
    1263 წ. მონღოლმა ქუბილაიმ ართვინი ხელთ იპყრო და ჰულაგუნიანების გავლენის ქვეშ მოაქცია. 1265 წ. ყიფჩაღთა დინასტიამ ამ ტერიტორიაზე ჩილდირის სამთავრო შქმნეს.

1458-1463-1466წწ. აყ-ყოინლუს სახელმწიფოს მმართელმა  უზუნ ჰასანმა სამჯერ მიიტანა იერიში ჭოროხის ტერიტორიაზე ოსმალი ხალიფა მეჰმეთ მეორე დაამარცხა.
1878-1918 და 1918-1921 წლებში  რუსეთ-სომხეთისა ინგლის-საქართვეის ხელში დანაწილებული ართვინის, ბორჩხისა და შავშეთის ტერიტორია 1921 წლის 7 მარტს ოთხი თვე არდახანის მმართველობაში მოექცა.
ახალი თურქეთის მთავრობამ 1921 წ. 20 იანვარს და 1924 წ. 24 აპრილს გარდაქმნა განიცადა და ართვინის ტერიტორია პროვინციად გამოცხადდა.
ბორჩხა ართვინს დაექვემდებარებაში შევიდა. 1933 წლის 1 იანვრიდან 1933-ტე 2197 კანონის 2-რე მუხლის მიხედვით ართვინი რიზეს დაუკავშირდა და გაერთიანდა.
     პრეზიდენტ ისმეთ ინონუმ 1935 წლის 25 ივლისს ართვინის ტერიტორია მოინახულა, ართვინის მთიანი განლაგების გამო ადგილობრივი მოსახლეობა გასაჭირში იმყოფებოდა ამ მდგომარეობის გამო 1936 წ. 4 ოქტომბერს 2885 კანონის მიხედვით ართინი ცენტრად ხოლო ბორჩხა შვშეთი რაიონებად გამოცხადდა.

?>
ეხლა : დღს : მთლიანად :
საავტორო უფლება © 2013 visitartvin.com - Governorship ართვინის. ყველა უფლება დაცულია.